حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
740
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
خودش خسته شده در بالاى سرش گريه مىكنند و عثمانى شيپورى به گوش اين خفتهء بدبخت گذاشته مىدمد . و مختصرا نوشته است كه ، اين خفته نيست مرده است . از جمله تعليمات و تنبيهات شما در جريده مقدسه ، اصلاحات قشونى و استعداد بحرى در خليج و ترويج جهازات تجارتى در خزر است . سبحان الله ! گمان من اين بود كه ماها در خواب غفلت مبتلاى به مرض سباتيم . و شما را چه شود [ كه ] براى گنبد خرابه سلطان محمد خدابنده و طاق كسرى و تخت جمشيد مبله و فرش و قاپوچى و فراش دستور العمل مىدهيد و به مردهء سى ساله لباس و غذاى مقوى و كالسكه و اطاق نشيمن مرحمت مىكنيد . دولتى كه اسما چهارده كرور عايدى و در مقابل بيست كرور خرج دارد و شصت و هشت كرور مقروض است ، اين فرمايشات براى او جز سخره و استهزاء چه نتيجه دارد . شما خودتان به قدر وسعت دخل و خرج داريد . اگر دخل شما سالى هزار تومان باشد و خرجتان چهار هزار تومان و بيست هزار تومان هم به اعلى عدو خود قرض تنزيلى داشته باشيد ؛ بنده بنويسم ، جناب مؤيد الاسلام ! يك كالسكهء چهار اسبه كار و بنه بخريد و بفرستيد ، از نجد چهار اسب يك رنگ بخريد و يك اتمبيل هم لازم است و ظرف كارخانه سرب بيست نفرى براى ميز جناب عالى ، در حق من جز نسبت جنون چه خواهيد نوشت . اگر از خرجهاى لغو و تبذير و اتلاف و تضييع ما اطلاعى مىداشتيد ، قلم را مىشكستيد و دوات را مىشستيد و به عزادارى ما مىنشستيد . و اگر از غارتى كه اين ملتزمين ركاب و نوكرهاى زمان وليعهدى بندگان اعليحضرت هميونى در ظرف اين يازده سال كردهاند ، از هزار يكى اطلاع داشتيد ، خون اينها را از شير مادر حلالتر و زن اينها را در خانههايشان از امهات و اخوات حرامتر مىشمرديد . ايران را اين دوره يازده ساله ويران كرد ، بدنامى تاريخى به اسم زيد و عمر باقى ماند . مجملا جز تأسيس قانون و سلطانى مقتدرى به امپراطور ژاپون و آزادى قلمها و زبانها علاجى ندارد ندارد . شوال 1324 قمرى از تهران : . . . به شوشتر : رضا قلى خان جناب جلالتمآب اجل اكرم سردار مكرم حكمران عربستان دام مجده در اين موقع كه به ميمنت و اقبال بىزوال اعليحضرت قدر قدرت اقدس همايون شاهنشاهى ارواح العالمى فداه ، بانك ملى دولت قوى شوكت عليهء ايران به مباركى تشكيل يافته و اعلان تأسيس آن به طبع رسيده ، در كليهء ممالك محروسه انتشار مىشود كه هريك از اهالى و غيرتمندان وطنپرست ايران ، بر اين قواعد مستحسنه كه موجب ترقى ملك و ملت است ، آگاهى يابند و على قدر مراتبهم از اين نيات خيريه بهرهور آيند . دو نسخه از اوراق منطبعهء اعلان تأسيس بانك ملى هم اين است كه لفا براى آن جناب روانه شد